Từ Mới
(Khu vực đền hiện
nay)
Tương
truyền khu Từ Mới (khu vực đền hiện nay), trước đây chỉ là một bãi lầy lau sậy
mọc rậm rạp. Khi còn ở Từ Cũ (bên trong dãy núi sau đền, có tên là Núi Xống),
Trần Hưng Đạo có nuôi một con chó cái. Đến khi đẻ, nó lại sang khu Từ Mới đẻ
chứ không đẻ bên Từ Cũ. Trần Hưng Đạo cho người tìm bắt về, nó lại tha con đi
không chịu ở Từ Cũ. Mấy lần đều thế, Trần Hưng Đạo thấy lạ mới ra tận nơi xem
xét. Sau khi quan sát địa hình, địa vật, Người thấy ở đây có cái thế đất “Hàm
rồng ngậm hạt ngọc” 1 rất đẹp, lại tiện đường thủy bộ, bèn quyết
định chuyển dinh trại từ bên Từ Cũ sang ở bên Từ Mới.
Chú thích: 1-Thế đất “Hàm rồng ngậm hạt ngọc: nếu đứng
trên núi Trán Rồng nhìn xuống toàn cảnh
khu Từ Mới ta sẽ thấy núi Bắc Đẩu giống như hàm trên của miệng một con rồng; núi Nam Tào giống như hàm
dưới miệng con rồng ấy; dải đất khu Từ Mới và con đường chạy ra sông Lục Đầu
giống như một cái lưỡi rồng; và hòn Núi Ngọc (Viên Lăng) tròn trặn như một viên
ngọc giữa miệng rồng. Dãy Nộn Sơn tiếp núi Trán Rồng giống như một con rồng.
Quả là kỳ thú.
07/01/2014
Đỗ Đình Tuân
